برنامه‌ی مبنای قابل‌اتکا: ۱۴ آزمون کیفیت

برنامه‌ی مبنا (baseline) معیاری است که تمام پیشرفت و تأخیرهای بعدی با آن سنجیده می‌شوند. اگر منطقش ناقص باشد، هر گزارش پیشرفت و هر تحلیل تأخیر بعدی روی زمین سستی بنا شده است. ارزیابی ۱۴ نقطه‌ای DCMA یک چک‌لیست شناخته‌شده برای سنجش کیفیت آن است؛ مهم‌ترین نکاتش این‌هاست.

منطق

• فعالیت بدون پیش‌نیاز یا پس‌نیاز: جز شروع و پایان پروژه، هر فعالیت باید در شبکه گره خورده باشد. سقف پیشنهادی: ۵٪.
• Lead (تأخیر منفی): نباید وجود داشته باشد؛ رابطه‌ی شفاف‌تری را پنهان می‌کند.
• Lag: حداکثر ۵٪ روابط. زمان انتظار واقعی (مثل عمل‌آوری بتن) بهتر است فعالیت جداگانه باشد.
• نوع رابطه: دست‌کم ۹۰٪ روابط از نوع پایان‌به‌شروع (FS) باشند.

قیدها و شناوری

• قید سخت (Must Start/Finish On): حداکثر ۵٪. قید سخت منطق را قطع می‌کند و مسیر بحرانی را مصنوعی می‌سازد.
• شناوری زیاد: فعالیت‌هایی با شناوری کل بیش از ۴۴ روز کاری معمولاً نشانه‌ی رابطه‌ی جاافتاده‌اند؛ حداکثر ۵٪.
• شناوری منفی: در برنامه‌ی مبنا نباید وجود داشته باشد.

مدت و منابع

• مدت طولانی: فعالیت‌های بالای ۴۴ روز کاری حداکثر ۵٪ باشند؛ فعالیت بلند را نمی‌توان به‌خوبی کنترل کرد.
• تاریخ‌های نامعتبر: تاریخ واقعی در آینده یا تاریخ پیش‌بینی در گذشته، خطای به‌روزرسانی است.
• منابع: فعالیت‌ها باید منابع یا هزینه داشته باشند تا برنامه با برآورد هزینه هم‌خوان باشد.

آزمون‌های عملکرد

• آزمون مسیر بحرانی: اگر به یک فعالیت بحرانی تأخیر مصنوعی بدهید، تاریخ پایان باید به همان اندازه جابه‌جا شود.
• CPLI و BEI: شاخص طول مسیر بحرانی و شاخص اجرای برنامه — هر دو دست‌کم ۰٫۹۵.

این عددها قانون نیستند؛ آستانه‌هایی‌اند که نشان می‌دهند کجا باید دقیق‌تر نگاه کرد. برنامه‌ای که از این آزمون‌ها بگذرد، هم برای کنترل پروژه قابل‌اتکاست و هم در زمان تحلیل تأخیر قابل‌دفاع.